Het Aalsters Karnaval Verbond (AKV) werd opgericht in 1968 als reactie op het groeiende aantal niet-Aalsterse carnavalsgroepen die deelnamen aan de stoet. Marcel De Bisschop speelde een cruciale rol in de oprichting van dit verbond en werd de eerste voorzitter bij de officiële oprichting op 23 januari 1970. Het AKV bleef bestaan tot 2006, toen het werd vervangen door een nieuw verbond: het Aalsters Carnavalsverbond (ACV). In 2011 kreeg het AKV een tweede leven binnen de werking van de vzw Carnavalist Tot In De Kist. Deze heroprichting markeerde een nieuw hoofdstuk voor het AKV, dat zich opnieuw ging inzetten voor de belangen van de Aalsterse carnavalsgroepen.
Vereniging der Aalsterse Komische Groepen 2.0[]
Het AKV was de opvolger van de Vereniging der Aalsterse Komische Groepen, die begin jaren '60 was opgeheven. Marcel De Bisschop herkende opnieuw de noodzaak voor samenwerking tussen de Aalsterse groepen en richtte samen met Kamiel Sergant een nieuw carnavalsverbond op. Het AKV zette zich in voor de belangen van de Aalsterse groepen en pleitte voor een uitsluitend Aalsterse stoet. In 1969 ging het Feestcomité in op deze eis en de stoet bestond uit 22 Aalsterse groepen en 12 fanfares. Vanaf dat moment koos de stad ervoor om alleen Aalsterse groepen in de stoet op te nemen, om het unieke karakter van het Aalsterse carnaval te behouden.
Het eerste bestuur van het AKV bestond uit Marcel De Bisschop (voorzitter), Kamiel Sergant (ondervoorzitter), William Hereman (secretaris) en Louis Van Pottelbergh (penningmeester).
Marcel De Bisschop nam na acht maanden al ontslag als voorzitter van het AKV om te voorkomen dat er politieke inmenging zou plaatsvinden in de organisatie. Dit kwam doordat hij door de CVP was aangeduid als lijsttrekker voor de komende gemeenteraadsverkiezingen. Zijn vertrek markeerde een belangrijke fase in de geschiedenis van het AKV, waarin onafhankelijkheid van politieke invloeden hoog in het vaandel stond. Kamiel Sergant volgde Marcel op als voorzitter en lanceerde op het Driekoningenfeest in 1970 onmiddellijk een oproep aan alle carnavalsgroepen om zich bij het AKV aan te sluiten.
Bij de oprichting van het verbond waren er ongeveer veertien groepen lid, waaronder De Berkens, De Floere Wettelkes, De Suskewieten, De Matotten, De Sergeanten, De Kamillekes, De Kakketoes, De Kornissesloipers, De Zeppelekkers, De Koekeloerepoezewoefkes, De Kastaars, De Peiremoilerkes en De Supertritten. Deze diverse groepen vormden de basis van het AKV en droegen bij aan de rijke carnavalstraditie in Aalst. De oprichting van het verbond zorgde voor meer samenwerking en organisatie binnen de carnavalsscène, wat leidde tot een grotere betrokkenheid van de leden en een verbeterde structuur voor het evenement.
Eisen en Strijd voor Werkplaatsen[]
In 1970 stelde het Aalsters Karnaval Verbond (AKV) een eisenpakket op, dat door alle aangesloten carnavalsgroepen werd ondertekend. Dit pakket werd besproken met enkele leden van het Feestcomité, maar er werd verder niets mee gedaan. Het grootste probleem was het tekort aan werkplaatsen voor de carnavalsgroepen. Aanvankelijk beloofde de stad om de oude stadsfeesthallen (de Couverture) in de Schoolstraat beschikbaar te stellen voor de Aalsterse groepen, maar later bleek dat deze zaal verhuurd was. Hierdoor moesten de carnavalswagens na carnaval 1970 hun werkplaats verlaten. Het AKV ging in overleg met Fons Singelijn en uiteindelijk kregen de carnavalsgroepen een nieuwe werkplaats in de voormalige gebouwen van de fabriek Fiber Fleet. Deze nieuwe permanente werkhal betekende een keerpunt voor de Aalsterse groepen, vooral voor het creëren van wagens.
In 1971 begeleidden enkele carnavalisten Sint-Maarten door de stad. Hierbij droegen ze zwarte vlaggen en scandeerden ze de slogan 'Hieren 't es toid!'. Fons Singelijn zorgde ervoor dat de Fiber Fleet tot 31 maart 1979 ter beschikking stond van de carnavalsgroepen. In november 1973 werd het carnavalsverbond omgevormd tot een vzw en officieel erkend in het Belgisch Staatsblad, wat de status van het AKV versterkte. Kamiel Sergant bleef voorzitter en zette de lijnen uit.
In 1974 werd het eisenpakket opnieuw onder de aandacht gebracht. De eis voor inspraak in het Feestcomité werd echter opnieuw afgewezen. Fons Singelijn was soms aanwezig op de vergaderingen van het AKV, maar verder leidde dit niet tot concrete acties. Hoewel het AKV ervoor zorgde dat carnavalisten voor de jury's van de stoet en de prinsenverkiezing werden gekozen, waren Kamiel Sergant en zijn verbond nog niet tevreden. Ze eisten ook dat:
- persmensen in de jury konden zetelen;
- een minimumsubsidie voor de carnavalsgroepen werd verstrekt;
- de verkiezing van Prins Carnaval beter georganiseerd werd;
- inspraak in het traject van de stoet werd gewaarborgd;
- een verzekering voor alle groepen werd aangeboden;
- een werkplaats voor de groepen beschikbaar kwam.
In 1974 organiseerde het AKV een Oilsjterse showavond in openlucht op de Hopmarkt. Deze show, waaraan onder anderen Prins Antoine, Jacie D'Herde, bloemenfee Monique, de Prinsencaemere, het Corum Alostum Imperiale, de Ajuinboer en Kamiel Sergant deelnamen, was bedoeld als verlengstuk van de Oilsjterse avonden van '71 en '72, die door het Feestcomité waren afgeschaft. Het stadsbestuur en ere-voorzitter Marcel De Bisschop verleenden hun medewerking aan deze show. In 1975 werd de Aalsterse Avond opnieuw geïnitieerd op initiatief van het AKV. In de daaropvolgende jaren werkte het AKV ook mee aan de carnavalsquiz, het Driekoningenfeest en het maken van een carnavalsvlag.
Negen jaar na het opstellen van het eisenpakket in 1970 werden bijna al deze eisen ingewilligd. Het AKV kreeg inspraak bij de officiële organisatie van carnaval, de subsidies werden verhoogd, en de groepen kregen een ruimte ter beschikking om aan de wagens te werken. Deze ontwikkelingen betekenden een aanzienlijke vooruitgang voor de Aalsterse carnavalsgemeenschap en droegen bij aan de versterking van de carnavalstraditie in de stad.[1]
Conflict Binnen het AKV[]
Kamiel Sergant blikte tevreden terug op de werking van het Aalsters Karnaval Verbond (AKV), maar kwam onder vuur te liggen toen hij het nieuwe carnavalsreglement in twijfel trok. Kamiel was van mening dat Aalsterse groepen niets te zoeken hadden in stoeten van andere steden. Volgens hem hadden de groepen meer dan genoeg aan de subsidies die zij van de stad Aalst ontvingen en hoefden ze daarom niet deel te nemen aan andere stoeten. Frans Wauters deelde deze mening, wat ertoe leidde dat het Feestcomité in 1978 besloot om een verbod op te leggen aan de Aalsterse groepen om nog deel te nemen aan stoeten buiten Aalst. Zowel Kamiel als Frans vonden het jammer dat de Aalsterse groepen zich vooral richtten op financiële belangen en minder op het plezier van het carnaval. Het Feestcomité merkte bovendien op dat er jaarlijks steeds minder bezoekers naar de stoet in Aalst kwamen, omdat de groepen hun talenten ook in andere steden tentoonstelden.
Dit nieuwe verbod stuitte echter op veel onvrede onder de carnavalsgroepen, die vreesden voor een aanzienlijk verlies aan inkomsten. Als alternatief stelde het AKV voor om de wagens van de groepen voortaan te laten sponsoren. Marcel De Bisschop, schepen van Feestelijkheden, was het echter niet eens met Kamiel en de nieuwe regel van het Feestcomité. Hij zette het Feestcomité onder druk om deze regel te schrappen, wat leidde tot een conflict met Kamiel Sergant. Dit conflict resulteerde in het ontslag van Kamiel; op 22 oktober 1979 besloot hij zich terug te trekken als voorzitter van het AKV. Hij wilde de verantwoordelijkheid niet dragen voor de groepen die in andere steden aan stoeten deelnamen. In het verleden had hij al eens problemen gehad, waarbij de politie voor zijn deur stond vanwege incidenten die groepen in andere steden hadden veroorzaakt, zoals het vernielen van kabels of verkeersongevallen.
Een deel van de carnavalsgroepen had al enige tijd kritiek op Kamiel en zijn beleid. Dit leidde ertoe dat ze zich afscheurden van het AKV en een eigen carnavalsverbond oprichtten, het AVK (Alles Voor Karnaval), onder leiding van Karel De Naeyer. Kamiel werd binnen het AKV opgevolgd door Gustaaf Sonck. Achteraf gaf Kamiel toe dat hij het AKV soms op een dictatoriale manier leidde, maar hij geloofde dat dit noodzakelijk was, omdat veel carnavalsgroepen in de werkhallen onverantwoordelijk te werk gingen.[2][3]
Cartoon uit 'De Aankondiger - Karnaval 1984'
De Uitdagingen van het AKV in de Jaren '70 en '80[]
In de jaren '70 zorgde het steeds groeiende aantal carnavalsgroepen voor diverse problemen. Fons Singelijn had ervoor gezorgd dat de groepen onderdak vonden in de Fiber Fleet, maar deze ruimte werd al snel te klein en had dringend renovaties nodig. In 1977 vroeg het Aalsters Karnaval Verbond (AKV) aan de stad om de Keizershallen te mogen gebruiken. Het stadsbestuur stemde toe, maar stelde wel zes voorwaarden. Zo moest het AKV een dienstregeling opstellen, waarbij de Keizershallen om 22:00 uur moesten worden afgesloten. Daarnaast werd het AKV aansprakelijk gesteld voor eventuele schade.
Ondertussen werden er aan de Fiber Fleet verschillende verbeteringen aangebracht, zoals het plaatsen van muren om de groepen te scheiden. Er waren echter nog veel andere problemen die opgelost moesten worden, waaronder het herstellen van het dak en het ontstoppen van de riolering. De Keizershallen bleek echter geen ideale oplossing, omdat er vaak onvoldoende toezicht was. Bovendien moest de zaal na de stoet ontruimd worden, wat ertoe leidde dat het materiaal vaak buiten belandde, wat schadelijk was voor de mechanische constructies.
Het AKV-bestuur 1986 (De Voorpost - Karnaval 1986)
Ondanks de renovaties bleef de Fiber Fleet in gebruik, terwijl ook de Couverture aan de Weggevoerdenstraat werd ingenomen. In de Fiber Fleet werkten de leden van het AVK, terwijl de leden van het AKV gebruik maakten van de Couverture. Deze laatste locatie was echter ook onveilig, met een verhoogd brandgevaar. Gustaaf Sonck, voorzitter van het AKV, kon deze situatie niet langer aan en nam in 1981 ontslag. Hij voelde zich ontgoocheld door de zware verantwoordelijkheden en de hoeveelheid werk. Emiel Van den Brouck, beter bekend als Paco Milou, volgde hem op als voorzitter op 21 mei 1981. Het probleem met de Couverture bleef echter bestaan, met een lek dak en verouderde elektriciteitsleidingen die herzien moesten worden.
Onder het voorzitterschap van Emiel werd besloten om de doop van de wagens af te schaffen. Deze maatregel moest geld besparen dat gebruikt kon worden voor de aanschaf van beter materiaal voor de groepen. In 1986 bereikte het probleem van de verwaarloosde Couverture een hoogtepunt. Schepen Anny De Maght beschuldigde het AKV van de aftakeling van de hal. Er zouden verf- en isomoresten in de riolering zijn gegoten, toiletten zijn gesloopt, elektriciteitsleidingen zijn afgebroken, muren zijn verwijderd en het vuilnis had zich opgestapeld. Anny De Maght vroeg zich af of AKV niet stond voor "Alles Kapot Verbond". Ze vond dat de stad niet financieel moest tussenkomen, aangezien ze al een grote inspanning hadden geleverd door de hal voor een symbolische prijs te verhuren. Het AKV weerlegde echter de kritiek van De Maght.
Tijdens de Aalsterse Avond zorgde het AKV eind de jaren '80 voor spetterende optredens vol dans, muziek en komische acts. Deze optredens waren echte mini-revueshows, waarin veel carnavalisten het beste van zichzelf lieten zien. Onder hen waren onder andere Bart Marcoen, Kris De Poorter, Pascal Solemé, Guy Walgraef, Ingrid Verhulst, Patrick De Neve, Frank Van Rymenant, Hendrik Daelman, Werner Kinoo, Antoine Van der Heyden, Paco Milou en vele anderen. Hun optreden als figuren uit The Wizared of Oz op de muziek van A Brand New Day, dat in het Aalsters als 't Es de show van 't AKV klonk, bleef in velen hun geheugen gegrift staan. Hun optreden als figuren uit The Wizard of Oz, op de muziek van A Brand New Day, dat in het Aalsters dialect klonk als 't Es de show van 't AKV, is in het geheugen van velen blijven hangen.
[]
Na het voorzitterschap van Van den Broeck nam Herman Schelfaut in 1990 de leiding van het Aalsters Karnaval Verbond (AKV) over. In 1992 werd hij opgevolgd door Michel Heck. Het AKV zette zich jarenlang in voor goed uitgeruste carnavalswerkhallen in Aalst en beheerde 17 jaar lang de werkhallen aan de Couverture. Met de opening van de Carnavalswerkhallen aan de Hoge Vesten in 1996 verloor het verbond echter een deel van zijn invloed. Onder het vernieuwde voorzitterschap van Herman Schelfaut probeerde het AKV opnieuw onder de aandacht te komen. Zo werd ’t Oilsjters Aalweiterken, een nieuw infoboekje, gelanceerd. In de eerste editie van mei 1997 werden de doelstellingen van het AKV nog eens bevestigd: het samenbrengen van carnavalsverenigingen, bemiddelen bij conflicten, adviseren van groepen en optreden als tussenpersoon voor aankopen, informatie en contracten voor stoeten. Daarnaast richtte het AKV een werkgroep Archief op, die lijsten samenstelde van pins, lintjes, medailles, affiches en andere herinneringen aan Aalst Carnaval. Het bestuur bestond toen o.a. uit Herman Schelfaut, Michel Heck, Eric De Saeger, Paul Kinoo, Luc De Wael, William Hereman en Christiane Tombeur. In 1998 gaf Herman de voorzittershamer door aan Christiane Tombeur, maar bleef hij actief in het bestuur.
In 1999 lieten ze van zich horen met een open brief aan het stadsbestuur, het Feestcomité en de carnavalsgroepen. De brief, ondertekend door Herman Schelfaut en Michel Heck in naam van het AKV, eiste meer duidelijkheid en inspraak voor de carnavalisten. De groepen waren ontevreden over het feit dat de werkhallen slechts twee dagen per week geopend waren. Na een periode van drie jaar op de achtergrond te hebben gewerkt, riep het AKV nu op om aan tafel te gaan zitten voor een constructief gesprek. Daarnaast werden er vragen gesteld over de werking van de VZW Carnavalcontact, die verantwoordelijk was voor het beheer van de carnavalswerkhallen aan de Hoge Vesten. In november 1998 werden Johnny Meert en Michel Heck, vertegenwoordigers van de 34 aangesloten groepen binnen het AKV, gekozen als afgevaardigden binnen de werkgroep Carnaval. Een jaar later hadden zij echter nog geen enkele uitnodiging voor een vergadering ontvangen.
Het AKV had ook veel vragen over de brandveiligheid van de carnavalswerkhallen en de bijbehorende verzekering. Tijdens een vergadering met burgemeester De Maght en de carnavalsgroepen stelde Michel Heck zijn vragen, maar ontving opnieuw geen antwoord van de burgemeester. Hierop besloot Heck contact op te nemen met onafhankelijk gemeenteraadslid André-Emiel Bogaert, wat resulteerde in een interpellatie. In deze interpellatie vroeg Bogaert om een overzichtelijke en duidelijke uitleg over de organen, de werking en de financiën van VZW Carnavalcontact.[4]
Einde en heropleving[]
In 2006 werd het Aalsters Carnavalverbond (ACV) opgericht, dat alle carnavalsgroepen verenigde die zich wilden aansluiten en het AKV verving. Het ACV kreeg echter te maken met een stille ondergang. In 2011 werd het AKV nieuw leven ingeblazen als onderdeel van de vzw Carnavalist Tot In De Kist. Hun eerste actie was het uitdelen van 110 brandblusapparaten aan de carnavalsgroepen in de kantine van de carnavalswerkhallen. Dit resulteerde in de directe inschrijving van 51 officiële carnavalsgroepen in het vernieuwde Verbond, waarbij ook losse groepen en individuele carnavalisten welkom waren. De slogan van het nieuwe AKV was: "Alliejn asmen saumensloon kenne'men op ons streipen stoon!" Met dit verbond streefde men naar eenheid onder de ingeschreven groepen en wilde men fungeren als aanspreekpunt voor alle groepen, evenals als communicatiekanaal met de stad. Belangrijke figuren binnen het vernieuwde AKV waren Herman Schelfaut en Klaus Gabrio.
Het nieuwe AKV werkte samen met Carnavalist Tot In De Kist en richtte zich op het bevorderen van de veiligheid tijdens het carnaval. Beide organisaties streefden naar een constructieve samenwerking met het Feestcomité en de stad om het imago van Aalst Carnaval positief te behouden. In 2011 werden alle praalwagens van de carnavalsgroepen die in de carnavalswerkhallen stonden voortaan verzekerd. Voorheen waren de gebouwen wel verzekerd, maar niet de materialen die zich erin bevonden. Het AKV had al geruime tijd gepleit voor een degelijke verzekering voor de groepen. Uiteindelijk werd het AKV volledig geïntegreerd in de werking van de vzw Carnavalist Tot In De Kist, die zich verder zou inzetten voor de belangen van de carnavalsgroepen.[5]
Varia[]
- In 1975 werkte het AKV mee aan de LP "Hier spreekt men Oilsjters" en in 1976 zorgden ze voor een tweede LP. Deze initiatieven hielpen de carnavalstraditie in Aalst verder te verspreiden.
- Voor de stoet van 1978 werd de prinsenwagen gemaakt door Lotjonslos, wat tot grote verontwaardiging bij het AKV leidde. Lotjonslos was immers geen lid van het AKV, terwijl eerder was beloofd dat de Foesjeleers, die wel bij het AKV aangesloten waren, de wagen mocht maken. Ondanks de eerdere beloften kwam het nooit tot een definitieve toezegging. In eerste instantie riep het AKV op tot een staking, maar uiteindelijk werd er een verzoeningsvergadering gehouden tussen het AKV en het Feestcomité. Hier werd besloten dat de Foesjeleers met hetzelfde budget een wagen mochten maken voor Bloemenfee Magda.
- In 1980 nam het AKV de organisatie van het Driekoningenfeest op zich, nadat het Feestcomité geen bezwaar meer had. Het AKV maakte van hun Driekoningenbal een traditie die blijvend zou worden georganiseerd. Het AKV-bal groeide uit tot een mini-prijsuitreiking, waarbij veel prijzen werden uitgereikt aan de deelnemende groepen. Dit evenement zou tot 2006 blijven bestaan.
- Het AKV had een eigen krantje, het Akaaveiken, dat diende als communicatiemiddel binnen de carnavalsgemeenschap.
- In 1989 bracht het AKV een maxi-single uit met op de A-kant het nummer "Oilsjt goi stad van men droeimen", gezongen door Hendrik Daelman. Op de B-kant stond "De Mansarde" van Antoine Van Der Heyden. De opbrengst van deze single ging volledig naar de werkgroep voor een veilige Couverture-werkhal.
- In 1998 organiseerde het Aalsters Karnaval Verbond een vergadering over het verbod op uitgaanswagens op de Grote Markt tijdens carnaval. Hieruit vloeide het Pompier Aktie Komitee voort, waaraan negen groepen deelnamen om op ludieke wijze actie te voeren tegen het verbod.
Redactie[]
Tekst en foto's[]
- Tekst: Sören Delclef - AjoinPedia
- Foto's: De Aankondiger, Sören Delclef