Wikia


De Reuzen maken deel uit van de Vlaamse geschiedenis. In verschillende gemeenten werden reuzen gemaakt om deel te nemen aan ommegangen en stoeten. De reuzen werden tijdens hun optochten vaak vergezeld door fabel- en reuzendieren . België kent meer dan 1700 stadsreuzen. Ook Aalst heeft een uitgebreide reuzenfamilie, die in het verleden regelmatig wijzigde. Enkele Aalsterse deelgemeenten beschikken tevens over eigen reuzen. Sinds 1927 zijn de reuzen een vaste waarde in de Aalsterse carnavalsstoeten. De oudste vermelding van ommegangsreuzen in België dateert van 1447 en is terug te vinden in de stadsrekening van Aalst, wat niet wil zeggen dat de Aalsterse reuzen de oudste waren.

OorsprongEdit

Reuzen

(Bron: http://www.mythenenmysteries.nl)

Reuzen maken een belangrijk deel uit van de mythologie en de wereldgeschiedenis. In de verhalen zijn reuzen vaak grote sterke figuren, die gevreesd worden door de mensen. Niet alle reuzen werden gevreesd, een aantal van hen zouden de mensen ook geholpen hebben met het bouwen van grote bouwwerken. Reuzen zouden ook verantwoordelijk zijn voor sommige bergen, zoals in Nederland, Vlaanderen of Denemarken.

Reuzen duiken op in verschillende culturen en continenten; denk bijvoorbeeld maar aan Goliath (beschreven in de Bijbel); de Titanen (uit de Griekse mythologie) of de Lange Wapper en Druon Antigoon (figuren uit de Antwerpse folklore). Ook in sprookjes en films duiken reuzen regelmatig op. 

Das festliche Jahr img279 Der Riese Antigoon

De Antwerpse Reus Antigoon in 1863 (Bron: http://nl.wikipedia.org)

Over de precieze oorsprong van reuzen als ommegangsfiguren bestaan meerdere theorieën. Volgens sommige folkloristen zijn de ommegangsreuzen afkomstig uit Scandinavië, volgens anderen zijn zij een overblijfsel van een oude Keltische godsdienstplechtigheid. Bij dit Keltisch ritueel werden gevangenen en dieren opgesloten in poppen, die de stad door gedragen werden. Op het einde van hun tocht werden de reuzen dan in brand gestoken als offer aan de zon of ter bevordering van de vruchtbaarheid van de aarde.  

Door de verhalen geïnspireerd, bouwden verschillende steden hun eigen stadsreuzen. De eerste stadsreuzen waren gebaseerd op religieuze figuren, daarna vond men ook inspiratie bij lokale legenden. De reuzen waren ook vaak verbonden aan stadsgilden of andere organisaties.  Stadsreuzen kennen een rijk verleden, reeds in de 13e eeuw zou de Spaanse stad Pamplona haar eigen stadsreuzen gehad hebben. Deze gewoonte waaide over naar België en in 1398 verscheen de eerste stadsreus in Antwerpen. In Aalst verschenen de eerste stadsreuzen omstreeks 1417. Tijdens de Franse revolutie werden veel Belgische stadsreuzen en gilden vernietigd. Na het vertrek van de Fransen keerden de stadsreuzen terug.

De Aalsterse reuzengeschiedenis Edit

De reuzen maakten in de geschiedenis van het Aalsters carnaval steeds een belangrijk deel uit van de optochten. Men meent dat een van de eerste reuzen, die van Dirk, zoon van Iwein, graaf van Aalst, was, maar dit kan niet gestaafd worden met documenten.

Vanaf 1429 ging jaarlijks de H. Sacramentsprocessie uit in Aalst met Aalst Kermis. In deze processie was een reuzenpaar te zien; later kwamen hier ook twee reuzenkinderen bij: een jongen en een meisje. De Sint-Jorisvrienden verschenen in deze processie steeds met hun eigen reus. Deze werd in 1447 zelfs op kosten van de Stad hersteld, waarna hij regelmatig deelnam aan optochten in Aalst. Vanaf 1497 komt de Nering de Winkeliers tijdens de optochten naar buiten met een eigen Ros Beiaard.

In 1536 werd in Aalst een nieuw reus gemaakt door Olivier Boccaert. Deze reus moest de vorige vervangen, die kapot in 'den blauwen toren' lag. Het hoofd van deze reus was van hout, het lichaam en de armen waren gemaakt van wijmen. De kleren van de reus waren in het rood, zwart en groen en was ongeveer 3 meter hoog. In 1539 werd de reus gekleed door Hendrik Van der Meeren. De reus werd, net als zijn voorganger, bewaard in den Blauwen Toren.

In 1582 vallen de Geuzen de stad Aalst binnen, waardoor de reuzen uit de processies verdwijnen. Tijdens de kermisdagen werden de reuzen echter wel van stal gehaald; één voor één kwamen ze naar buiten, begeleid door een trommelaar.

Reuzenkoppen

Reuzenkoppen (Stedelijk Museum)

Er werden nieuwe reuzen gemaakt in 1672. De hoofden van deze reuzen(kinderen) zijn te zien in het Stedelijk Museum van Aalst. Door het verdwijnen van de stoeten in Aalst, verdwenen ook de reuzen. Er werden wel nog enkele kleine stoeten georganiseerd, ter gelegenheid van bepaalde feesten, maar deze waren veel kleinschaliger en niet te vergelijken met de huidige Aalsterse stoeten.  

In 1889 liet de Oude Garde door Hippoiet Rogghé een nieuw Ros Beiaard maken. Hippoliet maakte ook de reuzen Polydorus, Polydora en Polydoorken. Deze reuzen verdwenen vermoedelijk voor de Eerste Wereldoorlog. 

Voor nieuwe stadsreuzen was het wachten tot de oprichting van het Stedelijk Feestcomité en het officieel organiseren van carnaval. In 1928 werd de opdracht gegeven voor het maken van een Aalsters reuzenpaar. In de jaren nadien zouden nog verschillende reuzen het reuzenpaar vervoegen. De reuzen komen enkel naar buiten bij Aalst Carnaval, maar aanvankelijk ook bij de opening van Aalst Kermis op de 1ste zondag van juli. 

De Aalsterse StadsreuzenEdit

Andere Aalsterse reuzen Edit

Reuzen uit de Aalsterse deelgemeentenEdit

De Verschillende Aalsterse deelgemeenten beschikken over eigen reuzen. De reuzen worden vooral voor lokale optochten gebruikt en zijn niet te zien tijdens Aalst Carnaval.

Baardegem:Edit

Herdersem:Edit

  • 1966: Benedict
  • 1984: Falle

Hofstade:Edit

  • Titten
  • Coletjen
Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.